Bệnh viện tâm thần ban ngày Mai Hương

VietnameseEnglish
Sinh hoạt khoa học Viêt - Pháp lần thứ VII
Điều trị ma túy
Sinh hoạt gia đình
Sinh hoạt khoa học
tư vấn
  1. Trang chủfruitChương trình phòng chống ma túy
Tìm hiểu về ma tuý đá( Methamphetamine)

Methamphetamine là gì?

Methamphetamine là một loại chất gây nghiện tổng hợp được nhà khoa học Nagai Nagayoshi tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1983 tại Nhật Bản. Methamphetamine là chất gây nghiện thuộc nhóm các chất kích thích dạng amphetamine. Khi dùng nó tác động lên hệ thần kinh trung ương và kích thích giải phóng dopamine hàng loạt. Methamphetamine có nhiều dạng khác nhau như:
· Dạng bột trắng hoặc vàng, nâu, đỏ
· Dạng muối hydorochlorit bột vị đắng dễ hoà tan trong nước và có thể dùng để tiêm được
· Dạng tinh thể có độ tinh thể hay còn gọi là "hàng đá" được tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1919
Ở Việt Nam, methamphetamine có các tên gọi khác như là "hàng đá", "đập đá", "pha lê"…

Methamphetamine được sử dụng như thế nào?
Methamphetamine được sử dụng theo nhiều cách như nuốt, hút, hít, uống hoặc tiêm."Đá" là dạng methamphetamine có thể dùng để hút. Đá thường là tinh thể trong suốt có độ tinh khiết cao, hút bằng tâủ thuỷ tinh. Khói hút không có mùi, để lại cặn sau khi hút và cặn này có thể sử dụng để hút lại. Cảm giác tạo ra khi hút có thể kéo dài trong vòng 12 giờ hoặc lâu hơn. Một số người (tỉ lệ rất nhỏ, chỉ dưới 3% số người sử dụng) dùng methamphetamine theo đường tiêm chích

Kiểu sử dụng
Sử dụng liên tục đến khi kiệt sức: là ngay sau khi giảm tác dụng của một liều methamphetamine, người dùng có thể dùng ngay thêm một liều nữa (cứ 2-4 giờ mỗi liều) và dùng trong vài ngày liên tiếp cho đến khi kiệt sức, không thể thức và sử dụng thêm được nữa (thường kéo dài khoảng 3-4 ngày). Người sử dụng sẽ ngủ li bì từ 24- 48 tiếng liền sau mỗi đợt sử dụng. Kiêủ sử dụng liên tục này (Kiêủ" binge") gây tác hại rất lớn.
Sử dụng mạn tính: dùng nhiều lần trong ngày và hầu hết các ngày trong tháng (trên 20 ngày một tháng).
Sử dụng a- ma-tơ: thỉnh thoảng dùng vào thứ 7, chủ nhật, hoặc các dịp nghỉ lễ. Người dùng có thể sử dụng một mình hoặc với bạn bè, ở nhà hoặc ở các bữa tiệc.

Tác động tức thì:
Ngay sau khi hút hoặc tiêm ven người sử dụng thấy "bốc", "sung", hoặc "sung sướng tột cùng". Hít hoặc uống cũng tạo ra cảm thấy "phê" nhưng không "bốc". Người sử dụng sẽ cảm thấy "phê"sau khi hút 3-5 phút, sau khi uống 15-20 phút và tác động kéo dài từ 6-8 tiếng.
Tác động về thể chất khi sử dụng methamphetamine cũng tương tự như khi sử dụng các chất kích khác. Các tác động này bao gồm:
· Cảm thấy khoẻ khoắn, lâng lâng sung sướng
· Tỉnh táo hơn và tràn đầy sinh lực
· Tăng ham muốn tình dục
· Tăng khả năng giao tiếp
· Không cảm thấy đói
· Thông thái hơn, tâm trạng tốt hơn
· Nhịp tim và huyết áp tăng
· Tăng thân nhiệt
· Giãn đồng tử
· Thở nhanh
· Khô miệng và khó nuốt, nếu nặng có thể gây tình trạng mất nước và sốt cao
Người sử dụng methamphetamine có thể có cảm giác mình là vô địch, siêu nhân, anh hùng khiến cho họ thường làm những việc ngoài khả năng thực tế của họ.

Sử dụng liều cao gây độc
Sử dụng liều quá cao trong 1 thời gian gây nên tình trạng ngộ độc methamphetamine. Biểu hiện của tình trạng ngộ độc là:
· Cảm giác có sức mạnh phi thường
· Hung hăng và gây gổ
· Lú lẫn
· Hoảng sợ
· Loạn thần do methamphetamine
· Đột quỵ
· Nhịp tim nhanh, không đều, tiếng tim yếu
· Xuất huyết não
· Sốt rất cao,
· Tử vong (hiếm gặp)

Dung nạp và lệ thuộc
Methamphetamine làm người sử dụng cảm thấy khoẻ khoắn, nhiều năng lượng, tỉnh táo, tự tin hơn, nhưng nếu tiếp tục sử dụng, những cảm giác thoải mái ấy sẽ mất đi và hầu hết người sử dụng cần phải tăng liều để cảm thấy "phê". Dưới tác động của thuốc, người sử dụng thường bị kích động và cảm giác bị "trói buộc" vào việc phải sử dụng thuốc.
Cũng như các chất dạng amphetamine khác hiện nay chưa có hiểu biết đầy đủ về cơ chế dung nạp của Methamphetamine. Đây là một cơ chế rất phức tạp và không thể được giải thích một cách đơn giản. Mức độ dung nạp khác nhau ở mỗi cá nhân và tuỳ thuộc vào liều lượng, thời gian sử dụng, tần suất sử dụng và đường dùng.

Hậu qủa lâu dài
Do tác động của methamphetamine với liều dùng thấp kéo dài, hành vi của người dùng trở nên không dự đoán được, Họ có thể đang rất vui vẻ trở nên giận giữ và kích động ngay sau đó. Việc khó ngủ và không ăn được khiến họ trở nên hết sức mệt mỏi và tiếp tục phải sử dụng methamphetamine để tỉnh táo trở lại.
Sử dụng nhiều methamphetamine cao trong thời gian dài có thể dẫn đến trầm cảm, hoang tưởng (tin vào những điều không có thật), ảo giác (nghe thấy hoặc nhìn thấy những điều không có thật ). Nhiều người có hành vi tự huỷ hoại bản thân, tự tử hay trở nên cực kỳ nguy hiểm và gây ra những hành vi bạo lực.
Các hậu quả lâu dài đối với người dùng có thể là:
· Bị lệ thuộc vào methamphetamine
· Thường trở nên bạo lực mà không có lý do gì cụ thể.
· Hay bị ốm/ bị bệnh hơn do cơ thể bị giảm sức đề kháng
· Buồn, trầm cảm
· Bị các đợt loạn thần với biểu hiện hoang tưởng, ảo giác. Nếu dừng sử dụng có thể khỏi sau một vài tuần, nhưng với nhiều người biểu hiện này có thể tồn tại dai dẳng
· Làm bệnh nhân tâm thần trở nên nặng hơn
· Trường hợp nặng dễ có ý định và hành vi tự tử
· Tổn thương tế bào não do độc tính của methamphetamine
· Gặp phải các vấn đề khó khăn trong công việc, tiền bạc, pháp luật hoặc nhà cửa.

Tác động của hội chứng cai
Khi người sử dụng giảm liều, hay dừng sử dụng đột ngột, hội chứng cai sẽ xuất hiện với các biểu hiện như:
· Mệt mỏi
· Cảm thấy đói
· Cảm thấy lo lắng, bồn chồn
· Khó chịu, gây gổ
· Trầm cảm nặng (Cảm thấy vô cùng buồn chán, thất vọng)
· Tức giận, dễ nổi cáu
· Ngủ nhiều nhưng ngủ không ngon giấc
· Thèm nhớ mãnh liệt

Gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục(STI)
· Sử dụng methamphetamine, hay sử dụng cùng cả cocaine, MDMA, và ketamine, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm STI, HIV, viêm gan B,C do người sử dụng bị suy giảm nhận thức, mất khả năng quyết định, và dễ quan hệ tình dục không an toàn trong trạng thái hứng tình. Rất nhiều người tình dục đồng giới nam thích tác động của methamphetamine vì nó làm giãn cơ vòng hậu môn khiến việc quan hệ tình dục qua đường hậu môn trở nên dễ dàng hơn. Nguy cơ nhiễm STI đặc biệt cao đối với nam giới quan hệ tình dục đồng giới do trầy xước ở bộ phận sinh dục, miệng, hậu môn.

Sử dụng methamphetamine khi mang thai và cho con bú
Methamphetamine có khả năng thấm qua nhau thai và có trong sữa mẹ. Phân nửa số trẻ sơ sinh ra từ các bà mẹ sử dụng methamphetamine trong quá trình mang thai xuất hiện hội chứng cai sơ sinh. hội chứng này tương đối nhẹ và chỉ có 4% trường hợp cần phải điều trị.

Sử dụng methamphetamine và luật pháp
Ở Việt Nam, sử dụng, tổ chức sử dụng, sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ methamphetamine là bất hợp pháp. Người sử dụng vi phạm có thể bị bắt giữ và xét xử theo quy định của pháp luật.

Sử dụng methamphetamine và điều khiển phương tiện giao thông
Sử dụng methamphetamine có thể khiến người sử dụng cảm thấy tự tin khi điều khiển các loại phương tiện giao thông như xe máy, ô tô…với tốc độ cao. Điều này cũng khiến họ lái xe mạo hiểm, dễ gây tai nạn cho bản thân và người khác.

Nguồn: FHI/Việt Nam